Duinen

BUFFERfund 2.0

Kort geleden kreeg ik allerlei vragen van een participant die mee had gedaan met een webinar over beleggen met minder risico. Het daaropvolgende vraag-en-antwoord spel met hem via mail en telefoon zou ook voor andere participanten interessant kunnen zijn en heb ik daarom in een blog verwerkt.

Marcel, er kwamen voornamelijk twee soorten indexproducten aan de orde: garantie- en bonusproducten. Waar geef jij onder de huidige marktomstandigheden de voorkeur aan?

Het gaat in beide gevallen om gestructureerde producten, instrumenten waarmee je het risico en het rendementsperspectief van een beleggingsportefeuille kunt sturen. De door jou genoemde producten zijn specifiek geschikt om de risico’s te verlagen. Het gaat daarbij om twee typen producten: producten met een harde hoofdsomgarantie en bonusproducten met een voorwaardelijke garantie.

Bij producten met een harde hoofdsomgarantie belooft de uitgevende instelling aan het eind van de looptijd in ieder geval een deel van de hoofdsom uit te keren, ook als de aandelenkoersen fors gedaald zijn. Producten met volledige garantie op de inleg worden op dit moment niet aangeboden. De oorzaak is de lage rente, waardoor een product met volledige hoofdsomgarantie nu nauwelijks boven de 0% zou renderen. Wel zijn er producten die een gedeeltelijke (vanaf 80% tot 95%) hoofdsomgarantie bieden.
Daarnaast is er een uitgebreid aanbod van producten met voorwaardelijke garantie, die ik voor het goede begrip BUFFERproducten noem. Bijvoorbeeld: zolang de onderliggende aandelenindex niet met 20, 30, 40% of nog hogere percentages daalt, wordt de hoofdsom geheel gegarandeerd en wordt daar bovenop ook nog een bonus uitgekeerd.

Bij de bovengenoemde eerste groep – met harde garantie – verlies je in een dalende markt max 5 tot 20%. Bij de tweede groep producten – met buffer – verlies je pas als de daling juist groter is dan 20, 30 of 40%. De uiteindelijke omvang van het verlies hangt verder af van de exacte karakteristieken van het product. Bij sommige producten verlies je, bij een onverhoopte doorbraak van de buffer, de volledige koersdaling van de onderliggende index. Als bijvoorbeeld de buffer 30% is en de koersen zijn met 35% gedaald, dan is het verlies ook 35%. Bij andere producten telt het verlies pas vanaf het niveau waarop de buffer is doorbroken. Bij een buffer van 30% en een daling van de aandelenkoersen met 35% heb je dan een verlies van 5%.

Beide groepen producten, dus met harde of voorwaardelijke garantie, hebben voor- en nadelen. Bij grote of zeer grote verwachte dalingen kun je beter garantieproducten hebben omdat het verlies beperkt is tot het niveau van de harde garantie. Bij beperkte dalingen doen de BUFFERproducten het meestal beter, omdat in die situatie naast de hoofdsombescherming ook nog een bonusrendement wordt uitgekeerd.

Voor die bescherming betaal je een prijs: minder rendement mede door gemist dividend. Is die prijs niet vaak erg hoog? Is het niet beter om gewoon de marktdynamiek te trotseren/accepteren?

Of de prijs te hoog is, wordt in de eerste plaats bepaald door het risicoprofiel van de belegger. Een belegger die geen nacht wakker ligt van een mogelijk groot tot zeer groot verlies op zijn portefeuille, zal niet gauw voor producten met voorwaardelijke of gedeeltelijke bescherming kiezen. Ik kan mij voorstellen dat jonge mensen, met een meer avontuurlijke instelling en een zeer lange beleggingshorizon, vaak kiezen voor een belegging met gehele blootstelling aan de marktgrillen.

Maar veel beleggers hebben te maken met een kortere beleggingshorizon of zijn gewoon, al dan niet door ervaringslessen, meer risicomijdend. Men moet zich namelijk wel realiseren dat, na een langdurig fors neergaande markt, de tijd wel eens te beperkt kan zijn om de grote schade weer in te halen. Want het herstel na een grote crash kan wel eens erg lang duren. De situatie van dit jaar, een flitscrash met een zeer snel herstel, is heel uitzonderlijk. Neem als voorbeeld de nu zo gevierde Nasdaq-100 index. Deze daalde van begin 2000 tot en met oktober 2002 met meer dan 80%. Het duurde daarna tot begin 2017, dus maar liefst 15 jaar, voordat deze verliezen weer waren goedgemaakt.

De prijs die je voor risicoreductie betaalt en waardoor het verlies beperkt wordt, kan dus meer dan de moeite waard zijn. Het blijft natuurlijk wel van belang de prijs goed te beoordelen. Producten met een harde hoofdsomgarantie bijvoorbeeld, geven nu nauwelijks rendement. De huidige prijs voor deze vorm van risicoreductie is dus in feite te hoog om tegelijkertijd een gezond rendement na te kunnen streven.

Kiezen jullie met BUFFERfund dus geheel voor die andere categorie?

Nee, BUFFERfund kiest als strategie voor een combinatie van bovengenoemde producten.
Wij beoordelen bij elk product de verhouding tussen risico en rendement en bepalen vervolgens of het in aanmerking komt voor onze portefeuille. Als resultaat daarvan hebben wij op dit moment structuren in portefeuille met verschillende buffers, uiteenlopend van 20% tot 64%. De gemiddelde buffer omvang is bijna 47%.

Daarnaast hebben we ook producten waarbij de koers met 20% mag dalen zonder dat er op de einddatum sprake is van verlies. In het geval van een grotere koersdaling telt alleen het verlies over het meerdere van deze daling. Tot slot hebben we met verschillende optieposities, in combinatie met laag risicoproducten of liquiditeit, zelf een garantieproduct geconstrueerd.

Al deze strategieën leiden in combinatie tot voor BUFFERfund geprognosticeerde koersbewegingen onder verschillende scenario’s, zoals de onderstaande tabel illustreert. Deze tabel is voor ons een belangrijk hulpmiddel om voortdurend de risicopositie van BUFFERfund te sturen. Ik laat deze tabel uitsluitend zien als een indicatie van het potentiële resultaat van BUFFERfund. Met name de certificaten met voorwaardelijke garanties kunnen door scherpe koersuitslagen de uitkomsten tussentijds beïnvloeden.

Uit de tabel blijkt dat als de aandelenkoersen nu met bijvoorbeeld -30% zouden terugvallen, BUFFERfund over één jaar naar alle waarschijnlijkheid met -6,0% zou dalen. Aanvankelijk is dat verlies groter (-12,4%), maar door de ingebouwde bonus in onze BUFFERproducten loopt het scherp terug.
Een stijging van de aandelen met +20% zou BUFFERfund met +9,3% in waarde doen stijgen. Het gemiste toprendement is dus de prijs die voor het lagere risico in dalende markten betaald moet worden.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dat klinkt op zich goed, maar in maart ging het toch ook bij BUFFERfund mis…

Dat is waar. Dat was een zeer gevoelig verlies, maar uiteindelijk moet je daar wat betreft de toekomst rationeel mee omgaan. Iedere strategie heeft een achilleshiel, er bestaat geen enkele beleggingspropositie en dus ook geen fonds dat tegen ieder onheil opgewassen is. Murphy’s law in andere woorden. Voor ons gebeurde dat dus in maart van dit jaar: een index die eerst viel als een baksteen (tot wel min 40%) en direct daarna steeg als een raket, en dat allemaal binnen luttele weken. Voorafgaand aan de maartcrash had BUFFERfund certificaten met extra grote buffers, tot wel 30% en meer ten opzichte van de gebruikelijke 20%. Maar zelfs dat bleek uiteindelijk niet voldoende te zijn.

Het met een grote knal doorbreken van de verschillende buffers betekende dat we vanaf dat moment deels onbeschermd waren. We hebben in de dagen erna ingegrepen en maatregelen genomen om de bescherming zo snel mogelijk op peil te brengen. Toen de rust weer iets was teruggekeerd, hebben we onze strategie verder geanalyseerd hetgeen uiteindelijk heeft geleid tot de beleidsaanpassingen die op 1 augustus jl. zijn ingegaan.

Het verleden is om van te leren en uiteindelijk lijkt mij doorslaggevend het antwoord op de vraag of BUFFERfund nu voldoende toegerust is om toekomstige woelige baren te trotseren.

Wat is dan in grote lijnen zo anders aan het vernieuwde BUFFERfund?

We zijn dus allereerst nog beter beschermd. Op dit moment hanteren we flink grotere buffers dan vlak voor de crash, met een gemiddelde BUFFERomvang van de certificaten van 47%. Met die nog grotere veiligheidsmarge hebben we na de crash inmiddels ruim 20% herstel geboekt. En goed om te weten: ook als het koersherstel op de beurs er niet zou zijn geweest en de aandelenmarkt zijwaarts had bewogen, zou BUFFERfund een flink herstel hebben laten zien.

Een andere belangrijke verandering is dat we niet meer per sé de buffers zullen verdedigen, zeker niet in crashsituaties. Dat betekent dat we niet ‘gedwongen’ posities moeten draaien die in crashtijden vaak tot (extra) verlies leiden.

Verder maken we, meer dan voorheen, gebruik van certificaten die geen last hebben van de eerste koersdalingen van 10 tot 20%. Bij grotere koersdalingen is er wel verlies, maar van het eerste 10-20% koersverlies hebben deze certificaten (op de einddatum) geen last.

Daarnaast hebben we dus zelf geconstrueerde producten in portefeuille die een harde gedeeltelijke garantie bieden, dus waarbij juist alleen de eerste 10 of 20% verlies mee telt.

Tot slot kopen we nu ook certificaten op individuele aandelen, die vaak een veel hoger potentieel rendement bieden of eenzelfde rendement bij een veel hogere buffer.

Waarom zou BUFFERfund voor 2021 een goede keuze zijn?

Ik denk dat een fonds als BUFFERfund beslist geen overbodige luxe is. Aandelenmarkten kennen altijd risico’s en beleggers moeten er gewoon rekening mee houden dat langere perioden van grotere koersdalingen ook heel normaal zijn.

Bovendien lijken de risico’s mij de komende jaren bovengemiddeld. De belangrijkste reden voor die verwachting is het extreem ruime monetaire beleid dat de centrale banken voeren en de enorme schuldenlast van overheden en bedrijfsleven. Zolang de rente en de inflatie zeer laag blijven, is deze situatie vooralsnog behapbaar. Maar mochten beiden variabelen in een opwaartse trend belanden, dan is de toekomstige ontwikkeling van de financiële markten zeer ongewis. Dan zou ik mij beter voelen bij een fonds dat een strategie hanteert verliezen te matigen dan bij een indexfonds dat zich per definitie geheel overgeeft aan de grillen van de markt.

Alle recentelijk gerealiseerde aanpassingen hebben BUFFERfund naar mijn stellige overtuiging nog een stuk robuuster gemaakt, ook in geval van dramatische marktomstandigheden zoals in maart. Daarom is het niet overdreven om te spreken over BUFFERfund 2.0. Ons fonds biedt daarmee een mix aan strategieën en producten, geheel gericht op risicoreductie in combinatie met het perspectief op een gezond rendement.